الشيخ السبحاني
55
عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى)
درس 6 : خداشناسى از راه استدلال مقصود از خداشناسى از راه استدلال ، اين است كه انسان در پرتو عقل و خرد ، خداى جهان را بشناسد و مزيت اين نوع خداشناسى بر خداشناسى از راه فطرت - كه در درس گذشته دربارهءآن بحث شد اين است كه توحيد فطرى در عين شرافت و لطافت نمىتواند راهنماى ديگران باشد ، بلكه هر فردى بايد شخصاً كشش و جذبهء فطرى خود را به سوى خدا احساس كند ، زيرا احساس درونى را نمىتوان از طريق گفت و شنود به ديگران انتقال داد و درك آن جز از راه شهود و لمس باطنى امكانپذير نيست . اما توحيد استدلالى علاوه بر اين كه مىتواند راهنماى شخص استدلال كننده به سوى خداى جهان باشد مىتواند سرچشمهء تحولى در فكر ديگران نيز باشد ؛ زيرا توحيد استدلالى نتيجهء يك سلسله دلايل علمى و فلسفى است كه مىتوان آنها را به جهانيان عرضه داشت و مردم را با استدلالهاى مربوطه و نتايج آن آشنا ساخت و بسان ساير مسائل علمى ، آنها را به ديگران آموخت و انتقال داد . خلاصه ، راه دل و فطرت ، گرچه يك راه كامل ، لطيف و لذت بخش است ، ولى قابل انتقال به ديگران نيست . پس براى گسترش توحيد و همگانى ساختن آنناچاريم از راه عقل و استدلال وارد شويم و با راهنمايى عقل بدان رهنمون شويم .